Ақтау қаласының жүрегінде орналасқан Маңғыстау облыстық тарихи-өлкетану музейі өңірдің мыңжылдық тарихын, табиғатын және мәдениетін бір шатыр астында жинақтаған. Ә. Кекілбайұлы музейі атанған бұл мекеме туристерге де, жергілікті тұрғындарға да, зерттеушілерге де қызықты материал ұсынады. Төменде музейдің тарихы, экспозициялары, филиалдары мен келушілерге қажетті практикалық ақпарат жинақталған.
Музей тарихы мен қалыптасуы
Музейдің тарихы Маңғыстау өлкесінің ғылыми зерттелу дәуірімен тығыз байланысты. Алғашында шағын коллекция түрінде жинақталған жәдігерлер жылдар өте толық мұражай қорына айналды. Кейінірек мекемеге белгілі жазушы, қоғам қайраткері Әбіш Кекілбайұлының есімі берілді, бұл шешім оның Маңғыстау мәдениеті мен тарихын зерттеуге қосқан үлесін мәңгі есте сақтауға арналған. Бүгінде музей тарихи мұра, археологиялық жаңалықтар мен этнографиялық құндылықтарды сақтайтын өңірдегі ірі ғылыми-мәдени орталықтардың біріне айналды.
Әбіш Кекілбайұлы кім болған?
Әбіш Кекілбайұлы, қазақ әдебиетінің көрнекті өкілі, драматург, қоғам қайраткері. Ол Маңғыстау жерінің тарихы мен мәдениетіне арналған көптеген еңбектер жазды, өлкенің руханиятын насихаттауға зор үлес қосты. Осындай еңбегінің құрметіне облыстық музейге оның есімі берілген. Жазушының өмірі мен шығармашылығы туралы толығырақ ақпарат музейдің жеке экспозициясында ұсынылған.
Музейдің құрылу және даму кезеңдері
Мекеменің қалыптасу жолы бірнеше маңызды кезеңнен тұрады. Хронология төмендегі кестеде көрсетілген.
| Кезең |
Оқиға |
| Құрылу кезеңі |
Алғашқы коллекциялар негізінде мұражай қоры жиналды |
| Кеңею кезеңі |
Жаңа экспозиция залдары мен филиалдар ашылды |
| Есім берілу кезеңі |
Музейге Әбіш Кекілбайұлының есімі берілді |
| Заманауи кезең |
Виртуалды тур мен цифрлық қызметтер енгізілді |
Экспозиция залдары мен коллекциялар
Музей экспозициясы бірнеше тақырыптық залдан тұрады, олардың әрқайсысы Маңғыстау өлкесінің белгілі бір қырын ашады. Жалпы қорда мыңдаған жәдігер сақталған, олардың ішінде археологиялық олжалар, этнографиялық заттар, палеонтологиялық үлгілер бар. Маңғыстау көрме залдары аймақтың табиғи және тарихи байлығын толық көрсету үшін жүйелі түрде жасақталған.
| Зал атауы |
Негізгі бағыт |
| Тарих және археология залы |
Көне дәуірден бүгінге дейінгі жәдігерлер |
| Маңғыстаудың түз тағылары |
Аймақтың жануарлар әлемі мен экожүйесі |
| Тетис құпиялары |
Палеонтологиялық олжалар, ежелгі теңіз тарихы |
| Мұнай өндірісі мен Ақтау залы |
Индустриялық даму тарихы, қала қалыптасуы |
Тарих және археология залдары
Бұл залда Маңғыстау жерінің көне тарихынан жинақталған археологиялық жәдігерлер қойылған. Тас мүсіндер, қола дәуірінің құралдары, ортағасырлық ескерткіштердің макеттері келушіге өлкенің терең тарихын көз алдына елестетуге көмектеседі. Әр экспонат қысқаша сипаттамамен қоса берілген, бұл мектеп оқушылары мен студенттерге де қолайлы.
«Маңғыстаудың түз тағылары» және «Тетис құпиялары» көрмелері
Табиғи-ғылыми бағыттағы бұл екі зал музейдің ерекше бөлігі болып саналады. «Түз тағылары» көрмесінде аймақтың эндемик жануарлары мен өсімдіктер әлемі көрсетілген. «Тетис құпиялары» болса, миллиондаған жыл бұрын осы жерде жатқан ежелгі теңіздің қалдықтарын, палеонтологиялық олжаларды таныстырады. Екі көрме де интерактивті стенділермен жабдықталған.
Мұнай өндірісі мен Ақтау қаласы залы
Бұл экспозиция Маңғыстаудың индустриялық тарихына арналған. Мұнай өндіру саласының дамуы, Ақтау қаласының құрылысы мен қалыптасуы туралы фотоқұжаттар, макеттер және техникалық жабдықтар үлгілері көрсетілген. Зал арқылы келуші өңірдің экономикалық өсуін нақты деректер негізінде қадағалай алады.
Виртуалды тур және аудиогид қызметтері
Заманауи келуші үшін музей цифрлық форматта да қолжетімді. Виртуалды тур арқылы кез келген жерден, интернет байланысы бар кез келген құрылғыдан музей залдарын аралауға болады. Бұл қызмет әсіресе алыс аймақтарда тұратындар мен шетелдік қызығушыларға пайдалы.
Виртуалды турға қалай қатысуға болады?
- Музейдің ресми сайтына кіріп, «Виртуалды турды бастау» сілтемесін табу.
- Қалаған залды немен таныспыз бастау керегіне қарай таңдау.
- 360 градус камера көмегімен зал бойлап еркін жылжу.
- Экспонаттарды басу арқылы қысқаша сипаттамасын оқу.
Аудиогидті қай тілдерде тыңдауға болады?
Аудиогид қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде қолжетімді. Бұл шетелдік туристерге де, жергілікті келушілерге де ыңғайлы шарт жасайды. Аудионұсқалар мобильді қосымша немесе музейдегі арнайы құрылғылар арқылы тыңдалады.
Келушілерге арналған практикалық ақпарат
Музейге баруды жоспарлап отырған келушілер үшін негізгі деректер төменде жинақталған. Ақтау қаласындағы музейлер қатарында бұл мекеме ыңғайлы орналасуы мен қолжетімді бағасымен ерекшеленеді.
Билет бағалары мен жеңілдіктер
| Санат |
Ескертпе |
| Ересектер |
Толық баға бойынша кіру |
| Студенттер мен оқушылар |
Жеңілдетілген баға, куәлікті көрсету қажет |
| Зейнеткерлер |
Жеңілдетілген баға |
| Топтар (10 адамнан) |
Алдын ала тіркелу арқылы арнайы шарт |
Жұмыс уақыты және мекен-жайы
Музей Ақтау қаласы, 19А шағынауданында орналасқан. Жұмыс уақыты дүйсенбіден жексенбіге дейін, түскі үзіліспен. Демалыс күні алдын ала сайттан немен байланыс телефонынан тексеру ұсынылады, себебі мереке күндерінде кесте өзгеруі мүмкін.
Музей ережелері мен қауіпсіздік талаптары
Залдарда фотосурет түсіру көбіне рұқсат етілген, бірақ жарнама немен камерамен түсіру алдын ала келісілуі керек. Экспонаттарға қол тигізу қатаң тыйым салынған. Топпен келгендер гидтің нұсқауын сақтауы қажет, ал кіре берісте сөмке тексеруден өту талап етіледі.
Музей филиалдары және аймақтық бөлімшелер
Өлкетану музейі филиалдары бүкіл Маңғыстау облысы бойынша тарамдалған, әрқайсысы өз ауданының ерекше тарихын сақтайды.
| Филиал |
Ерекшелігі |
| Түпқараған |
Форт-Шевченко тарихы, теңіз мұрасы |
| Жаңаөзен |
Мұнай өндірісі мен қала тарихы |
| Бейнеу |
Дала өмірі, көшпелі мәдениет |
| Маңғыстау ауданы |
Қорғандар мен қасиетті орындар |
| Қарақия |
Жергілікті этнографиялық жәдігерлер |
Түпқараған және Жаңаөзен филиалдары
Түпқараған филиалы теңіз тарихы мен Форт-Шевченко бекінісіне қатысты жәдігерлерге бай. Жаңаөзен филиалы болса мұнай саласының қалыптасуы мен қала тұрғындарының тұрмысын көрсететін экспозициясымен ерекшеленеді. Екі филиал да туристерге аймақтың индустриялық және теңіз тарихын салыстырмалы түрде танысуға мүмкіндік береді.
Бейнеу, Маңғыстау және Қарақия филиалдары
Бейнеу филиалы дала өмірі мен көшпелі мәдениетке арналған, ал Маңғыстау ауданы филиалы қорғандар мен қасиетті орындардың тарихын сақтайды. Қарақия филиалы жергілікті этнографиялық жәдігерлер жинағымен ерекшеленеді. Үшеуі де кішігірім, бірақ аймақтың тарихын терең зерттеуге ниет білдіргендерге аса құнды дереккөз болады.
Жиі қойылатын сұрақтар
Маңғыстау облыстық тарихи-өлкетану музейі қай жерде орналасқан?
Музей Ақтау қаласы, 19А шағынауданда орналасқан.
Музейге билет қанша тұрады?
Билет бағалары санатына қарай өзгереді. Нақты бағалар «Билет пен бағалар» бөлімінде көрсетілген, студенттер мен зейнеткерлерге жеңілдік бар.
Ә.Кекілбайұлы атындағы Маңғыстау облыстық тарихи-өлкетану музейінде мекеме қызметіне сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау нәтижелерін жария талқылау өтетіндігін хабарлаймыз!Ә.Кекілбайұлы атындағы Маңғыстау облыстық …
